Từ 15/9, Trung Quốc có thể yêu cầu nộp ‘dữ liệu điện tử’ khi kiểm tra xuất nhập cảnh — công dân Hàn Quốc cũng thuộc diện áp dụng

Quy định của Quốc vụ viện Trung Quốc về quản lý xuất nhập cảnh (Lệnh số 841) đã chính thức có hiệu lực từ ngày 15/9. Điều khoản được chú ý ngay trong ngày đầu thi hành là Điều 3: khi xác minh nhân thân cùng mục đích xuất nhập cảnh và lưu trú của người qua cửa khẩu, cơ quan chức năng có thể yêu cầu nộp không chỉ tài liệu, hồ sơ mà cả “dữ liệu điện tử”. Điều khoản này không phân biệt công dân Trung Quốc hay người nước ngoài, nên công dân Hàn Quốc cũng thuộc diện áp dụng. Tuy nhiên, “dữ liệu điện tử” bao gồm những gì thì quy định không nêu rõ.

Bài · Ban biên tập

Dẫn Tân Hoa Xã và các hãng truyền thông nhà nước Trung Quốc, báo Asia Economy của Hàn Quốc ngày 15/9 đưa tin rằng kể từ ngày này, trong quá trình xác minh nhân thân và mục đích đến, lưu trú của người qua cửa khẩu, cơ quan chức năng Trung Quốc có thể yêu cầu nộp cả “dữ liệu điện tử” bên cạnh tài liệu và hồ sơ. Căn cứ là Điều 3 của quy định mới. Người xuất nhập cảnh phải hợp tác; nếu nộp tài liệu giả hoặc khai báo không đúng sự thật, có thể bị từ chối cấp giấy tờ xuất nhập cảnh hoặc bị hạn chế xuất, nhập cảnh.

Vì điều khoản lấy đối tượng là “người xuất nhập cảnh” mà không phân biệt quốc tịch, công dân Hàn Quốc cũng không phải ngoại lệ. Người mang hộ chiếu phổ thông Hàn Quốc được nhập cảnh miễn thị thực tối đa 30 ngày với mục đích du lịch, công tác, thăm thân, giao lưu hoặc quá cảnh — nhưng miễn thị thực không có nghĩa là được miễn kiểm tra xuất nhập cảnh.

‘Dữ liệu điện tử’ là gì vẫn chưa được xác định

Những gì có thể khẳng định hiện nay mới dừng ở câu chữ của quy định. Điều 3 đưa “dữ liệu điện tử” vào phạm vi có thể yêu cầu, nhưng không nói rõ đó là loại thông tin nào trong điện thoại, và được yêu cầu theo trình tự, điều kiện ra sao. Tính đến ngày đầu có hiệu lực, cũng chưa có hướng dẫn thi hành chi tiết hay trường hợp cụ thể nào được công bố riêng.

Cách báo chí Hàn Quốc dùng cụm từ “kiểm tra điện thoại” là để chỉ ra khoảng trống trong cách diễn giải điều khoản, chứ không phải có thông báo chính thức rằng sẽ kiểm tra điện thoại của mọi người nhập cảnh. Phạm vi vận dụng thực tế có thể khác nhau tùy cách thực thi của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh từng địa phương và các quy định chi tiết sau này. Đây là điểm cần theo dõi thêm, không nên kết luận sớm.

Tại Đài Loan đã xuất hiện lo ngại rằng thông tin lưu trong điện thoại, máy tính của người dân khi sang Trung Quốc đại lục có thể bị xem, hoặc họ có thể bị hạn chế xuất cảnh. Theo Asia Economy, chính quyền Đài Loan cho biết vẫn giữ nguyên mức cảnh báo du lịch hiện hành nhưng khuyến cáo cần thận trọng khi đến Trung Quốc đại lục.

Bốn việc kiều bào và doanh nghiệp Hàn Quốc tại Trung Quốc nên rà soát

Thứ nhất, mục đích khai báo phải khớp với hoạt động thực tế. Trọng tâm của quy định lần này nằm ở việc thẩm tra tính trung thực hơn là ở hai chữ “dữ liệu điện tử”. Rủi ro cao nhất là nhập cảnh miễn thị thực nhưng thực tế đi làm hoặc cư trú dài hạn, hay nhập cảnh bằng thị thực công tác ngắn hạn nhưng làm việc thường trú. Người nước ngoài bị xác định nộp tài liệu giả hoặc khai báo gian dối có thể bị hạn chế nhập cảnh từ 1 đến 5 năm. Với người thường xuyên đi lại vì công việc, lệnh cấm 5 năm gần như đồng nghĩa với việc phải dừng kinh doanh.

Thứ hai, đưa việc quản lý thư mời về cấp pháp nhân. Quy định mới buộc cá nhân và tổ chức lập, cấp thư mời cùng các hồ sơ xin cấp phép phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của nội dung. Những thư mời trước đây được nhân viên phụ trách ký với tư cách cá nhân nên chuyển sang quản lý tập trung theo sổ của pháp nhân, với mục đích mời, thời hạn, nơi lưu trú và bên chịu chi phí đúng với thực tế. Cá nhân lập thư mời hoặc hồ sơ giả có thể bị phạt từ 5.000 đến 10.000 nhân dân tệ; tổ chức bị phạt từ 10.000 đến 50.000 nhân dân tệ.

Thứ ba, kiểm tra xem đơn vị làm thị thực đã đăng ký hay chưa. Các tổ chức và người hành nghề dịch vụ trung gian xuất nhập cảnh nay phải đăng ký (备案). Tổ chức mới thành lập phải đăng ký với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh sở tại trong vòng 15 ngày kể từ ngày thành lập; tổ chức đã hoạt động trước khi quy định có hiệu lực phải hoàn tất đăng ký trong vòng 90 ngày kể từ 15/9. Nếu hồ sơ do đơn vị chưa đăng ký xử lý phát sinh vấn đề, bất lợi có thể thuộc về người nộp đơn. Ngoài ra, doanh nghiệp và tổ chức nước ngoài không được cung cấp loại dịch vụ trung gian này trong lãnh thổ Trung Quốc.

Thứ tư, định trước nguyên tắc quản lý thiết bị làm việc. Do phạm vi thực thi của điều khoản dữ liệu điện tử còn chưa rõ, doanh nghiệp nên xác định trước nhân viên thường xuyên đi Trung Quốc được mang theo những dữ liệu nào trên máy tính và điện thoại công vụ. Đây không chỉ là phản ứng với một quy định đơn lẻ, mà cần được nhìn trong bối cảnh Trung Quốc siết chặt quản lý dữ liệu và xuất nhập cảnh nói chung — bao gồm cả chế độ đánh giá rủi ro dữ liệu có hiệu lực từ 20/8.

Về toàn văn và cách diễn giải từng điều, nên tham khảo cổng thông tin Chính phủ Trung Quốc (gov.cn) và phần giải thích của Cục Quản lý Di trú Quốc gia (nia.gov.cn); với từng trường hợp cụ thể, nên tham vấn chuyên gia pháp lý tại địa phương.

※ Bài viết được soạn tự động ở dạng bản thảo dựa trên bài báo của Asia Economy (15/9/2026), EKW (30/8/2026) và Lệnh số 841 của Quốc vụ viện Trung Quốc. Cần biên tập kiểm duyệt trước khi đăng.